Pod wypolerowanym drewnem i szk\u0142em cichej muzealnej gabloty spoczywa niewielkie, niepozorne metalowe pude\u0142ko. Jego pokr\u0119t\u0142a s\u0105 wyg\u0142adzone od dotyku, przewody skr\u0119cone i postarza\u0142e. A jednak ten skromny przyrz\u0105d niegdy\u015b przenosi\u0142 g\u0142osy ponad liniami frontu, staj\u0105c si\u0119 \u0142\u0105cznikiem mi\u0119dzy okupowan\u0105 Polsk\u0105 a wolnym \u015bwiatem.<\/p>\n
Podczas II wojny \u015bwiatowej polski ruch oporu \u2013 Armia Krajowa \u2013 prowadzi\u0142 tajn\u0105 walk\u0119 z okupantem. Informacje, plany sabota\u017cu i zaszyfrowane raporty musia\u0142y dociera\u0107 do Londynu, gdzie polski rz\u0105d na uchod\u017astwie koordynowa\u0142 dzia\u0142ania konspiracyjne. Ka\u017cdy przekaz wi\u0105za\u0142 si\u0119 z ogromnym ryzykiem. Fale radiowe mo\u017cna by\u0142o namierzy\u0107, operator\u00f3w aresztowa\u0107, a ca\u0142e siatki \u0142\u0105czno\u015bci \u2013 zlikwidowa\u0107.<\/p>\n
Aby przechytrzy\u0107 okupanta, konspiratorzy u\u017cywali urz\u0105dze\u0144 takich jak to, kt\u00f3re dzi\u015b spoczywa w gablocie: nadajnika-odbiornika znanego jako Paraset. Zaprojektowany przez brytyjskie Kierownictwo Operacji Specjalnych (SOE) i u\u017cywany przez agent\u00f3w w ca\u0142ej Europie, by\u0142 na tyle ma\u0142y, \u017ce mie\u015bci\u0142 si\u0119 w walizce, wystarczaj\u0105co wytrzyma\u0142y, by dzia\u0142a\u0107 na strychu lub w le\u015bnej kryj\u00f3wce, i do\u015b\u0107 silny, by nadawa\u0107 sygna\u0142y odbierane setki kilometr\u00f3w dalej przez aliant\u00f3w.<\/p>\n
Typowa transmisja trwa\u0142a nie d\u0142u\u017cej ni\u017c dwadzie\u015bcia minut. D\u0142u\u017csze nadawanie grozi\u0142o namierzeniem przez niemieckie wozy radiolokacyjne. Operatorzy pracowali w absolutnej ciszy, przerywanej jedynie stukotem klucza telegraficznego, koduj\u0105c wiadomo\u015bci o ruchach wojsk, lotniskach i powstaniach. Ka\u017cdy impuls elektryczny ni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105 informacje, odwag\u0119 i nieustanny l\u0119k przed odkryciem.<\/p>\n
Radiostacja prezentowana w muzeum, uznawana za urz\u0105dzenie u\u017cywane do \u0142\u0105czno\u015bci mi\u0119dzy Warszaw\u0105 a Londynem, jest symbolem pomys\u0142owo\u015bci i nieugi\u0119to\u015bci tych, kt\u00f3rzy ryzykowali wszystko, by podtrzyma\u0107 nadziej\u0119. Nie by\u0142a to tylko radiostacja. To by\u0142 bunt w miniaturze \u2013 narz\u0119dzie, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142o okupowane miasto z sercem alianckiego dow\u00f3dztwa.<\/p>\n
Dzi\u015b, patrz\u0105c na jej prymitywne pokr\u0119t\u0142a i spl\u0105tane przewody, \u0142atwo zachwyci\u0107 si\u0119 tym, jak tak kruche urz\u0105dzenie mog\u0142o wp\u0142yn\u0105\u0107 na bieg \u015bwiatowego konfliktu. W epoce b\u0142yskawicznych wiadomo\u015bci i \u015bwiat\u0142owod\u00f3w ta ma\u0142a czarna skrzynka przypomina nam, \u017ce czasem najpot\u0119\u017cniejsze po\u0142\u0105czenia rodz\u0105 si\u0119 nie z pr\u0119dko\u015bci, lecz z odwagi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pod wypolerowanym drewnem i szk\u0142em cichej muzealnej gabloty spoczywa niewielkie, niepozorne metalowe pude\u0142ko. Jego pokr\u0119t\u0142a s\u0105 wyg\u0142adzone od dotyku, przewody skr\u0119cone i postarza\u0142e. A jednak ten skromny przyrz\u0105d niegdy\u015b przenosi\u0142 g\u0142osy ponad liniami frontu, staj\u0105c si\u0119 \u0142\u0105cznikiem mi\u0119dzy okupowan\u0105 Polsk\u0105 a wolnym \u015bwiatem. Podczas II wojny \u015bwiatowej polski ruch oporu \u2013 Armia Krajowa \u2013 prowadzi\u0142\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":822,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-824","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=824"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":859,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/824\/revisions\/859"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=824"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=824"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.warsaw1944.uk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=824"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}